Vreemdelingenrecht

    AI voor de vreemdelingen­recht­praktijk op de tekst die vandaag geldt.

    In dit vak is het antwoord van vorig jaar vaak niet meer het antwoord van vandaag. De Vreemdelingenwet 2000 verwijst sinds de implementatie van het Europese asiel- en migratiepact niet meer naar de Procedure- en Kwalificatierichtlijn maar naar Verordening (EU) 2024/1348 en (EU) 2024/1347, en deel C van de Vreemdelingencirculaire 2000 kende in 2026 tot 15 september zestien inwerkingtredingsdata. LEO haalt de geldende tekst met BWB-id en peildatum op in plaats van uit een geheugen, en zet er de uitvoeringslaag naast: werkinstructies, informatieberichten en landeninformatie. Elke stelling met vindplaats: artikel, lid, paragraaf of ECLI.

    Bekijk LEO in uw eigen praktijk

    Een demo van een half uur, met een vraag uit uw eigen praktijk. Laat uw gegevens achter, dan nemen we binnen één werkdag contact op.

    We gebruiken uw gegevens alleen om contact op te nemen. Zie de privacyverklaring.

    De bronnen

    Vier bronnen voor dit vak, en een basislaag die het recht zelf draagt.

    Bij een vreemdelingenrechtelijke vraag zet LEO niet ‘alles’ aan, maar de set die bij dit knooppunt hoort. Vier bronnen hangen aan vreemdelingenrecht zelf; drie daarvan zijn corpora die speciaal voor dit vakgebied zijn aangelegd. De rest van wat automatisch meedoet is de basislaag die in élk profiel aanstaat — en die doet hier het zware werk, want de norm staat sinds dit jaar grotendeels in Europese verordeningen.

    Aangelegd voor vreemdelingenrecht

    Vreemdelingenrecht — IND-praktijk (Werkinstructies + IB-serie + Ambtsberichten + NIDOS)

    Volledige tekst

    De laag waar de IND feitelijk uit werkt en die in geen wetboek staat: werkinstructies en informatieberichten, mét hun geldigheidsvenster — informatiebericht IB 2026/35 over de beslistermijn in combinatie met een besluitmoratorium is bijvoorbeeld geldig van 10 september 2026 tot en met 10 maart 2027, en werkinstructie WI 2026/27 over de arbeidsmarktaantekening dateert van 6 augustus 2026.

    Vreemdelingenrecht — EUAA / UNHCR / FRA International

    Volledige tekst

    De EUAA-country guidance met de vaste indeling die een asielbeoordeling volgt — actoren van vervolging of ernstige schade, vluchtelingenstatus, subsidiaire bescherming, actoren van bescherming, binnenlands beschermingsalternatief, uitsluiting — naast de UNHCR- en FRA-documenten. De EUAA schrijft er zelf bij dat lidstaten die richtsnoeren op grond van artikel 11 van de EUAA-verordening in aanmerking moeten nemen, onverminderd hun bevoegdheid in het individuele geval.

    Vreemdelingenrecht — Doctrine & toezicht (Adviesraad + MLC + VWN + RvS)

    Volledige tekst

    De laag die uitlegt waaróm een bepaling staat zoals hij staat: adviezen van de Adviesraad Migratie, expert opinions van de Migration Law Clinic, de signalering vanuit VluchtelingenWerk en de wetgevingsadviezen van de Raad van State. Precies het materiaal waarmee u een wetssystematisch verweer onderbouwt en dat geen ECLI draagt.

    Raad van State (ABRvS-uitspraken en adviezen)

    Live opgevraagd

    De hoogste rechter in vreemdelingenzaken, met zowel de uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak als haar wetgevingsadviezen — inclusief de procedurele regels die alleen daar zichtbaar worden, zoals de vaststelling in ECLI:NL:RVS:2026:4168 dat incidenteel hoger beroep niet openstaat in een hoger beroep over een terugkeerbesluit dat onderdeel is van een intrekking van een reguliere verblijfsvergunning.

    Erbij zodra u hem zelf aanzet

    Eén bron, en hij staat niet vanzelf aan: de parlementaire stukken van de Tweede Kamer zitten in een categorie die u in de beheeromgeving aanvinkt. Zolang dat niet is gebeurd haalt LEO er niets uit, en dan noemen wij hem hier ook niet als iets dat meedoet.

    • Tweede Kamer — Parlementaire documenten

      De wetsgeschiedenis achter de implementatie van het Europese asiel- en migratiepact: memories van toelichting, nota's naar aanleiding van het verslag en amendementen. Let op: deze bron is in de beheeromgeving een aparte schakelaar en doet pas mee als die voor uw omgeving aanstaat.

    Staat in élk profiel aan

    Deze doen altijd mee, ongeacht vakgebied: wettekst, nationale rechtspraak, literatuur — en EUR-Lex. In de meeste vakgebieden is EUR-Lex bijvangst; hier is het de kern, omdat de norm zelf in een Europese verordening staat. Waar de grens bij het EVRM ligt, leest LEO mee langs de Nederlandse uitspraken en de doctrinelaag: een eigen ingang op HUDOC is er niet.

    • Verdragenbank

      De verdragsstatus zelf, niet alleen de verdragstekst: bij het Vluchtelingenverdrag (verdragsnummer 007233, Genève 28 juli 1951) staat dat het op 22 april 1954 in werking trad en voor Nederland in Europa op 1 augustus 1956, met de Tractatenbladen waarin de Nederlandse vertaling twee keer is gecorrigeerd — en met lege kolommen voor Aruba, Curaçao, Sint Maarten, Bonaire, Sint Eustatius en Saba.

    • Officiële Publicaties (KOOP)

      De Staatscourant waarin de wijzigingsbesluiten van de Vreemdelingencirculaire verschijnen, voordat ze in de geconsolideerde tekst zijn verwerkt — de laatste wijziging van de Vc 2000 (C) staat in Stcrt. 2026, 31113 — plus het Staatsblad met de implementatiewet van het Europese pact (Stb. 2026, 129) en het Tractatenblad.

    • PUC (puc.overheid.nl)

      Het publicatieplatform waarop de IND haar eigen uitvoeringsinformatie kwijt kan: op puc.overheid.nl/ind staan de geldende openbare werkinstructies, de informatieberichten en de landenrapporten, elk met publicatiedatum en geldigheidsduur. Hij staat in élk profiel aan, maar hij is hier geen bijvangst: dit is de plek waar de uitvoeringspraktijk van de IND zelf staat.

    • KvK Handelsregister

      De referentzijde van een reguliere zaak: bestaat de werkgever nog, welke rechtsvorm heeft hij, wie is tekenbevoegd en is er sinds de erkenning als referent iets veranderd. Feitelijke controle, geen norm — maar wel de controle die een aanvraag om verblijf bij een werkgever kan laten struikelen.

    • Wetten.nl

      De geldende wettekst op de dag van raadpleging, met de mogelijkheid om een oudere versie op te vragen wanneer het om een feit uit het verleden gaat.

    • Rechtspraak.nl (ECLI)

      Gepubliceerde uitspraken van de Nederlandse rechter, waarnaar wordt verwezen met de ECLI zodat u de vindplaats zelf kunt openen.

    • Rechtspraak — reglementen en oriëntatiepunten

      De procesreglementen en landelijke oriëntatiepunten van de Rechtspraak zelf: hoe een zaak feitelijk loopt, naast wat de wet voorschrijft.

    • EUR-Lex (EU-recht)

      Verordeningen, richtlijnen en de geconsolideerde versies daarvan, inclusief de vraag of een richtlijn al is omgezet.

    • open.overheid.nl

      Openbaar gemaakte overheidsdocumenten, waaronder Woo-besluiten en de stukken die daarbij zijn vrijgegeven.

    • Nederlandse orde van advocaten (advocatenorde.nl)

      De verordeningen en beleidsstukken van de NOvA, voor vragen over de beroepsuitoefening zelf.

    • Gedragsregels Advocatuur (NOvA)

      De gedragsregels met hun toelichting, voor de vraag of een handelwijze tuchtrechtelijk houdbaar is.

    • College voor de Rechten van de Mens (oordelen)

      Oordelen over gelijke behandeling — geen rechterlijke uitspraken, maar in de praktijk wel richtinggevend.

    • Juridische literatuur (OpenAlex)

      Open toegankelijke wetenschappelijke literatuur, voor wanneer een standpunt onderbouwing uit de doctrine vraagt.

    • Duits recht (NeuRIS)

      Duitse wetgeving en rechtspraak, bruikbaar bij grensoverschrijdende zaken en bij rechtsvergelijking.

    • NCSC — Security Advisories

      Beveiligingsadviezen van het Nationaal Cyber Security Centrum, relevant zodra een zaak een digitaal incident raakt.

    Een bron staat hier alleen als hij op dit profiel ook echt activeert. Onder elk antwoord in LEO staat welke bronnen daadwerkelijk meededen — u hoeft ons niet op ons woord te geloven.

    Alle 120 officiële bronnen →

    De grond is dit jaar verschoven

    Welk regime geldt er onder dít verzoek?

    Het Europese asiel- en migratiepact heeft drie richtlijnen en één verordening vervangen, en de Nederlandse wet is meegegaan. Dat betekent niet dat het oude recht weg is: welk regime geldt, hangt aan de datum van het verzoek. LEO leest beide teksten met hun eigen geldingsdatum.

    Artikel 29 Vw 2000 verwijst naar een verordeningVreemdelingenwet 2000, BWBR0011823, geldend van 1 september 2026
    Waar dit artikel jarenlang de asielgronden zelf opsomde, luidt het eerste lid nu dat de minister „[o]vereenkomstig artikel 39, tweede lid, van de Procedureverordening” een verblijfsvergunning asiel kan verlenen aan de vreemdeling die op grond van de hoofdstukken II en III van de Kwalificatieverordening in aanmerking komt voor de vluchtelingenstatus. Artikel 29a doet hetzelfde voor de subsidiairebeschermingsstatus. De begripsbepalingen in artikel 1 wijzen die verordeningen aan: Verordening (EU) 2024/1348 en Verordening (EU) 2024/1347.
    Dublin III staat niet meer in de wetartikel 1 Vw 2000, begrip ‘Asiel- en migratiebeheerverordening’
    De definitie wijst Verordening (EU) 2024/1351 aan en vermeldt er uitdrukkelijk bij dat die Verordening (EU) nr. 604/2013 intrekt. Wie in een dossier nog een Dublin-termijn uit het hoofd noemt, noemt een artikel uit een ingetrokken verordening. Artikel 69, vierde lid, Vw knoopt de beroepstermijn tegen een overdrachtsbesluit inmiddels aan één week, en het zevende lid regelt dat het verzoek om een voorlopige voorziening gelijktijdig met het beroepschrift wordt ingediend.
    Twee data, niet éénartikelen 41 en 42 van Verordening (EU) 2024/1347
    Artikel 41 trekt Richtlijn 2011/95/EU in met ingang van 12 juni 2026. Artikel 42 bepaalt dat de Kwalificatieverordening van toepassing is met ingang van 1 juli 2026. Dat zijn twee verschillende data in dezelfde verordening, en het is precies het soort detail dat een model dat uit zijn geheugen antwoordt, gladstrijkt. LEO citeert hier de twee slotartikelen en laat de gevolgtrekking aan u.
    De indieningsdatum beslistartikel 79, derde lid, van Verordening (EU) 2024/1348
    „Deze verordening is van toepassing op de procedure voor het verlenen van internationale bescherming met betrekking tot verzoeken die worden ingediend vanaf 12 juni 2026. Vóór die datum ingediende verzoeken om internationale bescherming vallen onder Richtlijn 2013/32/EU.” Voor intrekkingsprocedures geldt dezelfde knip, gekoppeld aan het moment waarop het onderzoek begon. Twee regimes naast elkaar dus, jarenlang — en de eerste vraag in elk dossier is welke van de twee het uwe is.

    Een artikelnummer zonder peildatum is in dit vak geen vindplaats maar een gok. Daarom staat de geldingsdatum er altijd bij.

    Eén vraag, uitgewerkt

    Asieladvocaat · afwijzing als kennelijk ongegrond · beroep en voorlopige voorziening

    „Mijn cliënt heeft een afwijzing als kennelijk ongegrond gekregen, genomen nadat zijn verzoek in de versnelde procedure was geplaatst. Hoeveel tijd heb ik, en mag hij hier blijven tot de rechtbank beslist?”

    Zo komt het antwoord terug

    Eerst: welk regime geldt er

    Voordat er één termijn wordt genoemd, stelt LEO de indieningsdatum vast. Artikel 79, derde lid, van Verordening (EU) 2024/1348 bepaalt dat de verordening geldt voor verzoeken die vanaf 12 juni 2026 zijn ingediend en dat vóór die datum ingediende verzoeken onder Richtlijn 2013/32/EU vallen. Het antwoord hieronder gaat uit van een verzoek onder de verordening; ligt de indiening ervóór, dan verschuift de hele redenering naar de richtlijn en naar de Vw-tekst die toen gold.

    De beroepstermijn is één week

    Artikel 30b, eerste lid, Vw 2000 verbindt de afwijzing als kennelijk ongegrond aan artikel 39, vierde lid, en artikel 42, eerste en derde lid, van de Procedureverordening. Artikel 69, tweede lid, aanhef en onder a, sub 3°, Vw zet de beroepstermijn voor precies die afwijzing op één week, in plaats van de vier weken van het eerste lid. Het vijfde lid, onder a, geeft vervolgens twee weken voor het hoger beroep.

    Schorsende werking is hier de uitzondering, niet de regel

    Artikel 82, eerste lid, Vw schort de werking van het besluit op tot de beroepstermijn is verstreken of op het beroep is beslist — maar het tweede lid, onder a, haalt daar de gevallen uit waarin artikel 68, derde lid, van de Procedureverordening van toepassing is. Dat derde lid ontneemt het recht om te blijven onder meer wanneer een verzoek als ongegrond of kennelijk ongegrond is afgewezen terwijl de verzoeker op dat moment aan de versnelde behandelingsprocedure van artikel 42, eerste of derde lid, was onderworpen. In uw casus is dat precies de situatie.

    Dus: gelijk een voorlopige voorziening, binnen een week

    Artikel 68, vierde lid, van de Procedureverordening geeft de rechter de bevoegdheid om, op verzoek en na onderzoek van de feitelijke én de juridische gronden, te beslissen of de betrokkene mag blijven; het vijfde lid, onder a, waarborgt daarvoor ten minste vijf dagen vanaf de kennisgeving. Artikel 69, zesde lid, Vw vult dat in op één week na de bekendmaking van het besluit. Wat als bekendmaking geldt, staat in de circulaire: de IND maakt de beschikking bekend door toezending of uitreiking overeenkomstig artikel 3:41 Awb.

    Termijnen die nergens naast elkaar staan

    Hoeveel tijd heeft u werkelijk?

    De termijnen in dit vak liggen verspreid over de wet, de verordening en de circulaire, en ze zijn per besluitsoort verschillend. LEO legt ze naast elkaar met de bepaling erbij, in plaats van één getal te noemen.

    Beroep: vier weken, of twee, of éénartikel 69, eerste en tweede lid, Vw 2000
    Het eerste lid stelt de termijn voor bezwaar en beroep in afwijking van artikel 6:7 Awb op vier weken. Het tweede lid haalt daar twee categorieën uit: één week onder meer wanneer de asielaanvraag niet in behandeling is genomen (artikel 30), niet-ontvankelijk is verklaard (artikel 30a) of is afgewezen als kennelijk ongegrond (artikel 30b), en twee weken onder meer bij inwilliging op grond van artikel 29a of afwijzing als ongegrond op grond van artikel 31.
    Hoger beroep spiegelt dat, maar niet één op éénartikel 69, vijfde lid, Vw 2000
    Waar het beroep één week duurt, duurt het hoger beroep twee weken; waar het beroep twee weken duurt, duurt het hoger beroep vier. De verdubbeling is dus systematisch — maar wie de beroepstermijn verkeerd heeft ingeschat, schat ook de hogerberoepstermijn verkeerd in.
    Een week, waar de verordening vijf dagen als minimum steltartikel 69, zesde lid, Vw 2000 en artikel 68, vijfde lid, van Verordening (EU) 2024/1348
    De verordening bepaalt dat de verzoeker vanaf de kennisgeving van de beslissing „ten minste vijf dagen” krijgt om te vragen of hij mag blijven in afwachting van de uitkomst. De Nederlandse wet vult dat in op één week na de bekendmaking van het besluit. Twee getallen die elkaar niet tegenspreken, maar die u wel allebei moet kennen om te weten wat de ondergrens is.
    Vertrek: vier weken binnen een Europese bandbreedteartikel 62 Vw 2000 en artikel 7, eerste lid, Terugkeerrichtlijn
    De Terugkeerrichtlijn schrijft „een passende termijn voor vrijwillig vertrek van zeven tot dertig dagen” voor; artikel 62, eerste lid, Vw kiest daarbinnen vier weken. Het tweede lid laat verkorting of onmiddellijk vertrek toe bij onderduikrisico, bij afwijzing als kennelijk ongegrond of wegens onjuiste gegevens, en bij gevaar voor de openbare orde, openbare of nationale veiligheid; het vierde lid laat verlenging toe op de omstandigheden van het geval.
    En soms is er geen incidenteel hoger beroepartikel 83c, vierde lid, Vw 2000 en ABRvS 17 juli 2026, ECLI:NL:RVS:2026:4168
    De artikelen 8:110 tot en met 8:112 Awb zijn niet van toepassing op een hoger beroep inzake een terugkeerbesluit of inreisverbod, tenzij dat besluit deel uitmaakt van of tegelijk wordt opgelegd met het besluit op een aanvraag om een verblijfsvergunning. De Afdeling verklaarde op die grond een incidenteel hoger beroep niet-ontvankelijk in een zaak waarin het terugkeerbesluit onderdeel was van de intrekking van een reguliere verblijfsvergunning.

    Vijf bepalingen uit drie verschillende regelingen, voor één vraag. Dat is geen uitzondering in dit vak, dat is de normale toestand.

    Vragen uit dit vak

    Wat vreemdelingenrechtadvocaten als eerste vragen.

    Werkt LEO al met de nieuwe Europese asielverordeningen?
    Ja, en hij houdt de oude richtlijnen ernaast, omdat u die nog jaren nodig heeft. Verordening (EU) 2024/1348 (de Procedureverordening) is volgens artikel 79 van toepassing met ingang van 12 juni 2026 en geldt voor verzoeken die vanaf die datum zijn ingediend; eerdere verzoeken vallen onder Richtlijn 2013/32/EU. Bij Verordening (EU) 2024/1347 (de Kwalificatieverordening) staan twee data in de slotartikelen: artikel 41 trekt Richtlijn 2011/95/EU in met ingang van 12 juni 2026, artikel 42 maakt de verordening van toepassing met ingang van 1 juli 2026. LEO citeert die artikelen; hij verzint geen overgangsrecht.
    Kent LEO de Vreemdelingencirculaire, en welke versie?
    Hij haalt de geconsolideerde tekst op met BWB-id en geldingsdatum. Op 15 september 2026 stonden de Vreemdelingencirculaire 2000 (A) (BWBR0012287), (B) (BWBR0012289) en (C) (BWBR0012288) alle drie op de versie die geldt vanaf 11 september 2026 — vier dagen oud. De Vc 2000 (C) kende in 2026 tot die dag zestien verschillende inwerkingtredingsdata; de laatste wijziging is bekendgemaakt in Stcrt. 2026, 31113. Daarom noemt LEO een beleidsregel altijd met de versie waaruit hij hem heeft gelezen.
    Doorzoekt LEO ook de werkinstructies en informatieberichten van de IND?
    Ja, die vormen een eigen kennisbank binnen de vreemdelingenrechtset, naast een live ingang op puc.overheid.nl, het platform waarop de IND haar openbare uitvoeringsinformatie publiceert. Het geldigheidsvenster komt mee: informatiebericht IB 2026/35 over de beslistermijn in combinatie met een besluitmoratorium is bijvoorbeeld geldig van 10 september 2026 tot en met 10 maart 2027. Dat venster is geen formaliteit — een informatiebericht kan verlopen zonder dat er iets voor in de plaats komt.
    Rekent LEO een beroepstermijn voor mij uit?
    Hij legt de bepalingen naast elkaar en zegt welke ingang bij welk besluit hoort; de vaststelling van de feiten blijft van u. Artikel 69 Vw 2000 kent vier weken als hoofdregel, één week bij onder meer een afwijzing als kennelijk ongegrond op grond van artikel 30b, twee weken bij een afwijzing als ongegrond op grond van artikel 31, en in het vijfde lid twee respectievelijk vier weken voor het hoger beroep. Welke van die ingangen geldt, hangt af van de grondslag van de beschikking en van de bekendmaking — die legt u aan. LEO bewaakt geen termijnen en vervangt uw agenda niet.
    Gebruikt LEO landeninformatie om het risico te beoordelen?
    Hij levert het materiaal met vindplaats, niet het oordeel. De EUAA-country guidance volgt de vaste indeling van een asielbeoordeling — actoren van vervolging of ernstige schade, vluchtelingenstatus, subsidiaire bescherming, actoren van bescherming, binnenlands beschermingsalternatief, uitsluiting — en de EUAA schrijft er zelf bij dat lidstaten die richtsnoeren op grond van artikel 11 van de EUAA-verordening in aanmerking moeten nemen, onverminderd hun bevoegdheid om over het individuele verzoek te beslissen. Naast de EUAA staan de UNHCR- en FRA-documenten en de ambtsberichten in dezelfde kennisbank. Het wegen van een relaas doet een advocaat, niet een model.
    Wat kan LEO in vreemdelingenrecht juist níet?
    Vier dingen, en u kunt ze beter vooraf weten. Voor nationaliteitsrecht — naturalisatie en optie onder de Rijkswet op het Nederlanderschap — bestaat geen eigen corpus; daar valt hij terug op wettekst en rechtspraak. Er is geen aparte ingang op de rechtspraak van het Hof van Justitie: EU-recht komt binnen via EUR-Lex en via de Nederlandse uitspraken die eraan refereren. Hij heeft geen toegang tot het IND-dossier, Mijn IND of het advocatenportaal, en bewaakt dus geen termijnen. En op de vier eigen bronnen na is alles wat hier automatisch meedoet de basislaag die in élk profiel aanstaat: vijftien bronnen die niet voor dit vak zijn aangelegd. Wat hij wél doet, is elke stelling voorzien van de vindplaats waarop zij steunt.

    Een asieldossier bevat de gevoeligste gegevens die een kantoor kan verwerken.

    Herkomst, geloofsovertuiging, seksuele gerichtheid, medische stukken en verklaringen van familieleden die nog in het land van herkomst zijn. Wat u in LEO zet, blijft van u: uw cliëntdata wordt nooit gebruikt om AI-modellen te trainen. Zo is dat geregeld →

    GDPR-compliant

    Verwerking volledig binnen de AVG. Uw cliëntdata wordt nooit gebruikt om AI-modellen te trainen.

    Opslag in de EU

    Eigen servers in EU-datacenters (Duitsland en Finland) — geen hyperscaler. TLS 1.2+ in transport en een volledig versleuteld datavolume (LUKS2 full-disk) op elke productiehost, waar ook de back-ups staan.

    ISO27001

    ISO 27001 en NEN 7510 gecertificeerd

    Prudai is gecertificeerd volgens ISO/IEC 27001:2022 en NEN 7510-1:2024. Afgegeven door Brand Compliance, geaccrediteerd door de Raad voor Accreditatie (RvA C 548), en geldig tot en met 29 september 2029. Scope en details in ons Trust Center.

    Alle details, subverwerkers en documentatie: trust.prudai.com

    Wilt u ook een eigen paralegal?

    Probeer LEO gratis.